Η Ευρωπαϊκή Στρατηγική Ασφάλειας το 2025

Νέες Κατευθύνσεις για τη Προστασία Κρίσιμων Υποδομών και Δημόσιων Χώρων

Το ευρωπαϊκό περιβάλλον ασφάλειας το 2025 βρίσκεται σε κατάσταση διαρκούς ρευστότητας, καθώς αντιμετωπίζει ένα φάσμα νέων, πολυσύνθετων και διακλαδικών απειλών. Οι απειλές αυτές, που εκτείνονται από τις κυβερνοεπιθέσεις και τις τρομοκρατικές ενέργειες έως τις γεωπολιτικές πιέσεις και τις ασύμμετρες υβριδικές προκλήσεις, επιβάλλουν την υιοθέτηση ενός ενιαίου, ολοκληρωμένου και πολυδιάστατου πλαισίου ασφάλειας.

Νικόλαος Ε. Χατζόβουλος

International Security Consultant

 

Το ευρωπαϊκό περιβάλλον ασφάλειας το 2025 βρίσκεται σε κατάσταση διαρκούς ρευστότητας, καθώς αντιμετωπίζει ένα φάσμα νέων, πολυσύνθετων και διακλαδικών απειλών. Οι απειλές αυτές, που εκτείνονται από τις κυβερνοεπιθέσεις και τις τρομοκρατικές ενέργειες έως τις γεωπολιτικές πιέσεις και τις ασύμμετρες υβριδικές προκλήσεις, επιβάλλουν την υιοθέτηση ενός ενιαίου, ολοκληρωμένου και πολυδιάστατου πλαισίου ασφάλειας. Η Ευρωπαϊκή Ένωση, υπό το πρίσμα της στρατηγικής αυτονομίας και της θεσμικής ενίσχυσης, καλείται να διαμορφώσει νέα πρότυπα ανθεκτικότητας, ενσωματώνοντας φυσική ασφάλεια, κυβερνοασφάλεια και ανάλυση πληροφοριών (intelligence), με στόχο την προστασία των κρίσιμων υποδομών και τη διασφάλιση της εσωτερικής συνοχής των κρατών μελών.

EU Οδηγία CER (2022/2557)

Η Οδηγία CER 2022/2557 (Critical Entities Resilience Directive), δημοσιεύθηκε στην Επίσημη Εφημερίδα της ΕΕ στις 27 Δεκεμβρίου 2022 και τέθηκε σε ισχύ στις 16 Ιανουαρίου 2023.  Τα κράτη μέλη όφειλαν να μεταφέρουν τις διατάξεις της Οδηγίας στο εθνικό τους δίκαιο έως τις 17 Οκτωβρίου 2024 με υποχρέωση πλήρους συμμόρφωσης έως τον Ιανουάριο του 2026, αποτελώντας ένα σημαντικό βήμα προς την κατεύθυνση αποτελεσματικής προστασίας των κρίσιμων υποδομών.

Η Οδηγία απαιτεί από τα κράτη μέλη να εντοπίσουν και να χαρακτηρίσουν τις κρίσιμες οντότητες [1] τους, αξιολογώντας τους κινδύνους που αντιμετωπίζουν. Στόχος είναι να ενισχυθεί η φυσική και επιχειρησιακή ανθεκτικότητά τους έναντι τόσο φυσικών (π.χ. σεισμοί, πλημμύρες) όσο και ανθρωπογενών απειλών (π.χ. τρομοκρατικές ενέργειες, επιθέσεις εκ των έσω).

Μέχρι τον Νοέμβριο του 2024, η Ελλάδα δεν είχε ολοκληρώσει τη μεταφορά της Οδηγίας (ΕΕ) 2022/2557 (CER) στο εθνικό δίκαιο, γεγονός που οδήγησε την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να εκδώσει επίσημη προειδοποίηση προς τα κράτη μέλη που δεν συμμορφώθηκαν εντός της προθεσμίας. (European Commission, 2023).

Μέχρι συντάξεως του παρόντος (05/25), η Ελλάδα συνεχίζει να ΜΗΝ έχει ολοκληρώσει τη μεταφορά της Οδηγίας CER στο εθνικό της δίκαιο. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει κινήσει διαδικασία Επί Παραβάσει (infringement procedure)[2] κατά της Ελλάδας (02/25) για τη μη συμμόρφωση με την υποχρέωση μεταφοράς της Οδηγίας, αποστέλλοντας εκ νέου προειδοποιητική επιστολή και θέτοντας προθεσμία δύο μηνών για την απάντηση και την κοινοποίηση των εθνικών μέτρων στην Επιτροπή (Lawspot.gr, 2025; KPMG, 2025).

Οι Ιδιωτικές Επιχειρήσεις Παροχής Υπηρεσιών Ασφαλείας (ΙΕΠΥΑ) δεν ορίζονται οι ίδιες ως κρίσιμες οντότητες, αλλά συνεργάζονται ή υποστηρίζουν κρίσιμες οντότητες στους τομείς φυσικής ασφάλειας. Η στρατηγική τους σημασία αυξάνεται όσο ενισχύονται οι πολύ-επίπεδες/διάστατες απειλές και η ανάγκη συνδυασμού φυσικής και ψηφιακής ασφάλειας.

Οι ΙΕΠΥΑ διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο στην εφαρμογή της Οδηγίας, καθώς καλούνται να συνεργαστούν με κρίσιμες οντότητες του ιδιωτικού και δημόσιου τομέα, παρέχοντας εξειδικευμένες υπηρεσίες φυσικής ασφάλειας. Παράλληλα, οι ΙΕΠΥΑ καλούνται να υιοθετήσουν αυστηρότερα πρωτόκολλα προστασίας φυσικών στόχων, να ενισχύσουν τις διαδικασίες εσωτερικής ασφάλειας (όπως αξιολόγηση προσωπικού και περιοδική επανεκπαίδευση) και να συμμορφωθούν με τα ευρωπαϊκά πρότυπα ασφάλειας που αναδεικνύονται τόσο στην Έκθεση Εφαρμογής της Οδηγίας CER όσο και στις κατευθυντήριες οδηγίες της Confederation of European Security Services (CoESS) για τον ρόλο του ιδιωτικού τομέα στην προστασία κρίσιμων υποδομών (European Commission, 2023; CoESS, 2023).

ProtectEU – Στρατηγική Ασφάλειας

Η στρατηγική ProtectEU, που παρουσιάστηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή την 1η Απριλίου 2025, αποτελεί το θεσμικό και επιχειρησιακό πλαίσιο ενοποίησης και εφαρμογής των διακριτών αλλά αλληλένδετων πρωτοβουλιών ασφάλειας της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με στόχο την αντιμετώπιση υβριδικών απειλών και την ενίσχυση της συνολικής ανθεκτικότητας των κρατών μελών.

Στο επίκεντρο αυτής της στρατηγικής βρίσκεται η Οδηγία NIS2 (2022/2555), η οποία επεκτείνει το πεδίο εφαρμογής της αρχικής οδηγίας NIS (2016/1148) και επιβάλλει αυστηρότερες υποχρεώσεις κυβερνοασφάλειας σε ευρύτερο φάσμα οργανισμών, μεταξύ των οποίων συγκαταλέγονται πάροχοι ενέργειας, μεταφορών, υγειονομικών υπηρεσιών, ύδρευσης και ψηφιακής υποδομής.

Η Ελλάδα μετέφερε την Οδηγία NIS2 στο εθνικό της δίκαιο με τον Νόμο 5160/2024, ο οποίος δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ Α’ 195/27.11.2024. Ωστόσο, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, στις 28 Νοεμβρίου 2024, απέστειλε Αιτιολογημένη Γνώμη (reasoned opinion)[3] στην Ελλάδα για μη πλήρη μεταφορά της Οδηγίας, υποδεικνύοντας ότι ορισμένες διατάξεις ενδέχεται να μην έχουν ενσωματωθεί πλήρως ή να υπάρχουν καθυστερήσεις στην εφαρμογή τους.

Η NIS2 εισάγει υποχρεώσεις αναφοράς (προς την ΕΕ) περιστατικών εντός 24 ωρών, την εφαρμογή πολιτικών διαχείρισης κινδύνου και την κατοχύρωση ευθυνών των διοικητικών οργάνων για την ασφάλεια των συστημάτων πληροφορικής.

Η εφαρμογή της, ωστόσο, δεν λειτουργεί μεμονωμένα. Το σχέδιο ProtectEU ενοποιεί την NIS2 με την Οδηγία CER σε ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο «κυβερνο–φυσικής προστασίας» (Cyber-Physical Security) προσθέτοντας και την παράμετρο των πληροφοριών (Intelligence), αναγνωρίζοντας ότι οι κρίσιμες οντότητες, που προστατεύονται φυσικά στο πλαίσιο της CER, είναι εξίσου ευάλωτες σε ψηφιακές επιθέσεις, υπονομεύοντας τη λειτουργικότητά τους.

Στο σημείο αυτό, προτείνεται από τον γράφοντα, το ακρωνύμιο SCI-PRO (Security – Cybersecurity – Intelligence – Professionals) ως νέο ορισμό-ορολογία για τον συνδυασμό των υπηρεσιών φυσικής ασφάλειας, κυβερνοασφάλειας και ανάλυσης πληροφοριών, καθώς το σύγχρονο περιβάλλον απειλών απαιτεί την αγαστή συνέργεια των προαναφερόμενων ζωτικής σημασίας πεδίων στο πλαίσιο της Πᾶν Ασφάλειας[4].

Η NIS2, λοιπόν, λειτουργεί συμπληρωματικά προς την CER ενώ η δεύτερη εστιάζει στη φυσική ασφάλεια, η πρώτη επιβάλλει μέτρα για την ψηφιακή ανθεκτικότητα των ίδιων οντοτήτων και όλες μαζί βασίζονται στην εγκυρότητα (validity of information) και την εγκαιρότητα (timeliness of information) των πληροφοριών σε επίπεδο Intelligence σε μια προσπάθεια να ενισχύσουν το έργο των SCI-PRO. Στο πλαίσιο αυτό, η εφαρμογή γενετικής τεχνητής νοημοσύνης (generative AI) προβάλλει ως ανερχόμενο εργαλείο πρόβλεψης και διαχείρισης κρίσεων σε κρίσιμες υποδομές. Η μελέτη των Yigit et al. (2024) καταδεικνύει πώς η generative AI μπορεί να συνδράμει στην αναγνώριση προτύπων απειλών, στη δημιουργία σεναρίων κρίσης και στην ταχεία λήψη αποφάσεων, ενισχύοντας τον ρόλο των SCI-PRO στο επιχειρησιακό περιβάλλον.

Η εν λόγω συσχέτιση είναι ιδιαίτερα εμφανής σε κρίσιμους τομείς, όπως η πολιτική αεροπορία, όπου απαιτείται ταυτόχρονα συμμόρφωση με το πρότυπο EN 16082 για τη φυσική ασφάλεια – με εφαρμογές όπως ο ελεγχόμενος έλεγχος πρόσβασης προσωπικού μέσω βιομετρικών σημείων, η συνεχής επιτήρηση χώρων ασφαλείας με CCTV και ενίοτε θερμικές κάμερες, καθώς και η χρήση φυσικών φραγμών και συστημάτων επιτήρησης περιμέτρου – και με τις απαιτήσεις της NIS2 για την προστασία ψηφιακών υποδομών (π.χ. συστήματα εξακρίβωσης στοιχείων επιβατών και ελέγχου ταυτότητας πληρωμάτων). Αντίστοιχα, στα λιμάνια, η εφαρμογή του προτύπου EN 16747 καλύπτει παραμέτρους όπως ο συστηματικός έλεγχος πρόσβασης οχημάτων και φορτίων, η επιτήρηση αποθηκευτικών χώρων, και η εγκατάσταση τεχνικών μέσων φυσικής αποτροπής παραβιάσεων, ενώ η NIS2 αφορά την προστασία των ψηφιακών φορτοεκφορτωτικών συστημάτων που διασυνδέονται με τις διαδικασίες logistics και τελωνειακού ελέγχου. Στις ενεργειακές υποδομές, η προστασία των κέντρων ελέγχου SCADA εντάσσεται σε μια ενιαία στρατηγική φυσικής και ψηφιακής ανθεκτικότητας, η οποία περιλαμβάνει τη φυσική προστασία κρίσιμων χώρων μέσω ασφαλισμένων θυρών, ενισχυμένων περιβλημάτων και προστασίας από μη εξουσιοδοτημένη πρόσβαση, σε συνδυασμό με την ηλεκτρονική επιτήρηση και τη συνεχή φύλαξη με εξειδικευμένο προσωπικό.

Η ProtectEU, ως στρατηγικό εργαλείο, δεν αντικαθιστά τις επιμέρους οδηγίες αλλά παρέχει το θεσμικό πεδίο συνέργειας και εφαρμοστικής σύγκλισης, διαμορφώνοντας μια ενιαία προσέγγιση ασφάλειας τόσο σε επίπεδο κρατών μελών όσο και μεταξύ δημόσιων και ιδιωτικών φορέων. Αναγνωρίζει  δε, τον κομβικό ρόλο των ΙΕΠΥΑ προωθώντας την ανάπτυξη κοινών πρωτοκόλλων επιχειρησιακής δράσης και ανταλλαγής πληροφοριών με δημόσιους φορείς. Προϋποθέτει τη στενή συνεργασία των ΙΕΠΥΑ με τις εθνικές αστυνομικές αρχές και διεθνή όργανα όπως η Europol, ώστε να εξασφαλίζεται ενιαία (οριζόντια και κάθετη) και αποτελεσματική αντιμετώπιση των σύγχρονων απειλών.

Θεσμική Ενίσχυση Europol

Παράλληλα με τη στρατηγική ProtectEU, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανακοίνωσε την ίδια ημερομηνία (1 Απριλίου 2025) την επέκταση των αρμοδιοτήτων της Europol. Ο στόχοι αυτής της θεσμικής ενίσχυσης είναι η αποτελεσματικότερη αντιμετώπιση του οργανωμένου εγκλήματος, της τρομοκρατίας και των υβριδικών απειλών.

Η Europol αναμένεται να αποκτήσει νέα επιχειρησιακά εργαλεία, μεγαλύτερο εύρος αρμοδιοτήτων και αυξημένη δυνατότητα συνεργασίας με εθνικές αστυνομικές αρχές και ΙΕΠΥΑ. Αυτό σημαίνει καλύτερη ανταλλαγή πληροφοριών, κοινές επιχειρησιακές δράσεις και ενισχυμένες δυνατότητες τεχνικής υποστήριξης για τη διαχείριση διασυνοριακών περιστατικών ασφαλείας.

Ανάγνωση των Θεσμικών Εξελίξεων

Από τη σκοπιά του πολιτικού ρεαλισμού, όπως αυτή αρθρώνεται από θεωρητικούς όπως ο Kenneth Waltz και ο Barry Buzan, οι θεσμικές πρωτοβουλίες της ΕΕ το 2025 ερμηνεύονται όχι ως πράξεις υπερεθνικής αλληλεγγύης, αλλά ως προσπάθεια ενίσχυσης της εσωτερικής κυριαρχίας και στρατηγικής αυτονομίας των κρατών μελών. Ο Waltz (1979) υποστήριξε ότι το διεθνές σύστημα χαρακτηρίζεται από αναρχία και η επιβίωση αποτελεί πρωταρχικό μέλημα των κρατών. Υπό αυτό το πρίσμα, οι Οδηγίες CER και NIS2, καθώς και η στρατηγική ProtectEU, δεν στοχεύουν απλώς στη συλλογική ασφάλεια, αλλά αποτελούν μέσα ενίσχυσης της κρατικής ισχύος εντός του ευρωπαϊκού πλαισίου.

Η ενοποίηση των φυσικών και ψηφιακών πολιτικών προστασίας μέσω της ProtectEU και η ενίσχυση του ρόλου της Europol αποτυπώνουν τη μετάβαση της ΕΕ προς ένα μοντέλο ασφάλειας που συνδυάζει κρατική επιτήρηση, συνεργασία publicum–privatum και ενιαίο επιχειρησιακό έλεγχο. Ο Buzan (1991) σημείωσε ότι η ασφάλεια αφορά όχι μόνο τη στρατιωτική ισχύ αλλά και την πολιτική, οικονομική, κοινωνική και περιβαλλοντική σταθερότητα. Σε αυτό το πλαίσιο, η αντιμετώπιση των υβριδικών απειλών εδράζεται στην πολλαπλή ενδυνάμωση των κρατικών δομών, περιλαμβανομένων των εθνικών μηχανισμών πληροφοριών και της εσωτερικής καταστολής.

Το προτεινόμενο ακρωνύμιο SCI-PRO (Security – Cybersecurity – Intelligence for Professionals) αναδεικνύει την ανάγκη για νέα επιχειρησιακά σχήματα που ενοποιούν τις κρίσιμες συνιστώσες της ασφάλειας, προσδίδοντας λειτουργική και στρατηγική υπεραξία στο θεσμικό πλαίσιο της ΕΕ. Οι ΙΕΠΥΑ εντάσσονται πλέον σε αυτό το οικοσύστημα ως κρίσιμοι διαμορφωτές ασφαλείας πρώτου επιπέδου.

Συμπεράσματα και Προτάσεις

Οι θεσμικές εξελίξεις του 2025 αναδεικνύουν μια εντεινόμενη στροφή της ΕΕ προς την ενίσχυση της επιχειρησιακής αυτονομίας και της ανθεκτικότητας απέναντι σε σύνθετες και πολυεπίπεδες απειλές. Οι ελληνικές ΙΕΠΥΑ καλούνται να προσαρμοστούν σε ένα αυστηρότερο και περισσότερο τεχνοκρατικό πλαίσιο συμμόρφωσης και επιχειρησιακής ευθύνης. Η υιοθέτηση ενιαίων ευρωπαϊκών προτύπων ασφάλειας, η επένδυση σε τεχνολογίες επιτήρησης, κυβερνοασφάλειας και ανάλυσης πληροφοριών και η συμμετοχή σε κοινές ασκήσεις με δημόσιους φορείς, καθίστανται πλέον αναγκαίες προϋποθέσεις λειτουργίας.

Η πολιτική επιταγή για συνέργεια publicum–privatum αναδεικνύεται όχι μόνο ως θεσμική επιλογή αλλά ως στρατηγική επιβίωσης για την ασφάλεια της Ένωσης. Στο νέο αυτό περιβάλλον, η συγκρότηση μικτών επιχειρησιακών δομών, η διαλειτουργικότητα ψηφιακών και φυσικών συστημάτων και η ανταλλαγή πληροφορίας καθίστανται θεμέλια της ευρωπαϊκής ασφάλειας. Οι Ελληνικές ΙΕΠΥΑ οφείλουν να λειτουργήσουν ως πολλαπλασιαστές ισχύος για τις δημόσιες αρχές, υιοθετώντας την αρχή της συνεχούς προσαρμογής σε ένα διαρκώς μεταβαλλόμενο τοπίο απειλών.

---

Παραπομπές

Βιβλία και Θεωρητικά Κείμενα

• Buzan, B., 1991. People, States, and Fear: An Agenda for International Security Studies in the Post-Cold War Era. 2nd ed. London: Harvester Wheatsheaf.
• Waltz, K., 1979. Theory of International Politics. Reading, MA: Addison-Wesley.

Ευρωπαϊκή Νομοθεσία και Επίσημα Κείμενα

• European Commission, 2022. Directive (EU) 2022/2555 on measures for a high common level of cybersecurity across the Union (NIS2 Directive). Official Journal of the European Union, L333/80. Available at: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=CELEX%3A32022L2555
• European Commission, 2022. Directive (EU) 2022/2557 on the resilience of critical entities (CER Directive). Official Journal of the European Union, L333/164. Available at: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=CELEX%3A32022L2557
• European Commission, 2025. Commission presents ProtectEU Internal Security Strategy. Press Corner. Available at: https://home-affairs.ec.europa.eu/news/commission-presents-protecteu-internal-security-strategy-2025-04-01_en].

Επιστημονικά Άρθρα και Ερευνητικές Μελέτες (2023–2024)

• Adapa, V.R.K., 2024. Cybersecurity strategies for critical infrastructure: Defending national security and ensuring resilience. International Journal of Information Technology and Management Information Systems, 15(2), pp.45–67. Available at: https://www.researchgate.net/publication/390120173
• Raval, K.J., Jadav, N.K., Rathod, T., Tanwar, S., Vimal, V. and Yamsani, N., 2023. A survey on safeguarding critical infrastructures: Attacks, AI security, and future directions. International Journal of Critical Infrastructure Protection, 43, 100456. https://doi.org/10.1016/j.ijcip.2023.100456
• Yigit, Y., Ferrag, M.A., Sarker, I.H., Maglaras, L.A., Chrysoulas, C., Moradpoor, N. and Janicke, H., 2024. Critical Infrastructure Protection: Generative AI, Challenges, and Opportunities. arXiv preprint arXiv:2405.04874. Available at: https://arxiv.org/abs/2405.04874

Αναλύσεις, Οδηγοί και Επισκόπηση Πολιτικής

• Deloitte, 2023. Navigating the EU Critical Entities Resilience (CER) Directive. Deloitte Insights. Available at: https://www.deloitte.com/global/en/services/consulting-risk/perspectives/navigating-the-eu-critical-entities-resilience-directive.html
• European Parliament, 2023. Police Cooperation in the European Union. Fact Sheets on the European Union. Available at: https://www.europarl.europa.eu/factsheets/en/sheet/156/police-cooperation
• European Parliament, 2025. Strengthening Europol’s mandate. EPRS Briefing. Available at: https://www.europarl.europa.eu/RegData/etudes/BRIE/2025/772865/EPRS_BRI(2025)772865_EN.pdf
• Europol, 2025. Europol’s enhanced mandate to tackle hybrid threats and organized crime. Available at: https://www.europol.europa.eu/media-press/newsroom/news/europol-enhanced-mandate-tackle-hybrid-threats-and-organised-crime
• Reuters, 2025. EU Commission to propose expanding the role of pan-European police agency Europol. Available at: https://www.reuters.com/world/europe/eu-commission-propose-expanding-role-pan-european-police-agency-europol-2025-04-01/

 

 

 

[1] «Κρίσιμη οντότητα» σημαίνει μία οντότητα που έχει χαρακτηριστεί ως κρίσιμη από κράτος μέλος, καθώς παρέχει υπηρεσίες ζωτικής σημασίας για την κοινωνία, και η παροχή των οποίων εξαρτάται από δίκτυα, συστήματα ή εγκαταστάσεις που βρίσκονται εντός της επικράτειάς του. Η διακοπή ή υποβάθμιση των υπηρεσιών αυτών θα μπορούσε να έχει σημαντικό διασυνοριακό, κοινωνικό ή οικονομικό αντίκτυπο (European Union, 2022, Art. 2(1)). Η Οδηγία CER καλύπτει έντεκα (11) κρίσιμους τομείς, οι οποίοι είναι: ενέργεια (ηλεκτρική, πετρέλαιο, φυσικό αέριο), μεταφορές (αεροπορικές, σιδηροδρομικές, θαλάσσιες, οδικές), τραπεζικός τομέας, υποδομές χρηματοπιστωτικών αγορών, υγεία, πόσιμο νερό, απόβλητα ύδατα, ψηφιακές υποδομές, δημόσια διοίκηση, τομέας του διαστήματος και τρόφιμα (αγροτική παραγωγή και διανομή).

 

[2] Η διαδικασία Επί Παραβάσει είναι η θεσμική διαδικασία που προβλέπεται στα άρθρα 258–260 της Συνθήκης για τη Λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ), με την οποία η Ευρωπαϊκή Επιτροπή μπορεί να προσφύγει κατά κράτους μέλους εάν θεωρεί ότι δεν εκπληρώνει τις υποχρεώσεις του σύμφωνα με το δίκαιο της ΕΕ.

 

[3] Η «αιτιολογημένη γνώμη» (reasoned opinion) αποτελεί το δεύτερο επίσημο στάδιο της διαδικασίας επί παραβάσει που προβλέπεται από το Άρθρο 258 της Συνθήκης για τη Λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ). Πρόκειται για γραπτή και τεκμηριωμένη κοινοποίηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής προς ένα κράτος μέλος.

 

[4] Πᾶν Ασφάλεια: Όρος αποδιδόμενος από τον γράφοντα με επεξήγηση στο άρθρο με τίτλο  ‘‘Διεθνής, Εθνική, και Εσωτερική Ασφάλεια Ρεαλιστική Προσέγγιση Διασύνδεσης’’  όπως δημοσιεύτηκε στο τεύχος 112.